Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye ateşlemeden başlamak doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada tadımda no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ve sivri uçlu tekli puro gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir hem de bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele oturtur. Notu o anda kaydetmek iyi olur, zira bellek kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu iki kez denemek yanılmayı azaltır zira gürültülü yerlerde ince notalar kolayca kaçırılır. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek ve ölçütleri baştan netleştirmek işin temeli olur. Ölçüt belli olunca her puro aynı terazide tartılır böylece notlar birbirini destekler. Değerlendirme sırasında telefon kenarda durursa odaklanma güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek yanıltıcıdır ayrıca baştan davranıp sonuç çıkarmak sık görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde koku genellikle hafif ve temiz başlar elbette bu sıralama her çubukta aynen geçerli olmayabilir. Romeo julieta no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü asıl tat çoğu zaman bu kısımda saklıdır. Orta bölümde yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ama notalar belirginleşir hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç yarım kalır. Petit churchills tadım notları gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir gerçekten bu yüzden sakin ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde ısı arttığından acımsı tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınmış tütün asıl tadını ancak ortalarda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan vermek daha tutarlı değerlendirme verir. Bölümlerin geçişi genellikle net olmaz, bu yüzden kabaca üçe bölmek yeterlidir. Geçişleri yakalamak adına çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Art arda çekmek ısıyı yükseltir ve aromayı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu puanlamak kişisel yorumu daha net hâle getirir her zaman sabit aydınlatma ve sessiz bir ortam seçilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu da tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı yapar. Bir hafif aromayı, beş ise ağızda uzun süre kalan güçlü aromayı anlatır bu sayede odak dağılmaz ve yorum doğruluğu artar. Romeo y julieta petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda yer alır hem de sonradan bakıldığında neyi kastettiğiniz hemen anlaşılır. Petit julietas 25'lik gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Notu yazmadan önce birkaç nefes yapmak gerekir diğer taraftan yarım notlar vermek fazladan bir yük getirir. Ölçeği her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin ortası genellikle kullanılan değerdir, çünkü ılımlı çubuklar büyük kısmını oluşturur. Uç noktalardaki puanlar gerçekten istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Böylece not defteri ayırt edici olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, dumanın sıcaklığını ve yoğunluğunu doğrudan etkiler bu yüzden kül çizgisinin düzgün ilerlemesini de gözlemek gerekir. İnce bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla baharatlı tonlar çabuk öne çıkar gerçekten ince çubuklarda ısı birikimi çok daha hızlıdır. Tadımda petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca fark edersiniz yanma hızı de aromayı hemen etkileyen bir unsurdur. Geniş çaplı çubuklarda duman daha yavaş gelir ve notalar sonradan belirir hem de bu hız tadın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu düzensizse yorum kısmına yazılmalıdır. Serin duman tadı daha okunur kılar ama gücünü azaltmaz tersine geniş gövdede duman daha uzun bir süreye yayılır. Bu yüzden kalınlığı not defterine yazmak unutulmamalı. Farklı kalınlıklarda iki çubuğu aynı günde denerken önce inceyi ardından kalını seçmek mantıklıdır. Böylece güçlü tat hafif olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki bekleme süresi en az otuz dakika tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki kanaldan gelir: dildeki his ile burnun yakaladığı koku oysa ikisi birbirini tamamlar fakat aynı şey değildir. Gücü dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu fark başta önemsiz gelse de yorumları epey değiştirir. Dumanı dudaktan verirken burundan yavaşça çıkarmak retrohale yöntemidir mesela ılık bir soluk kokuyu daha geniş gösterir. Tadımda short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma katmanını belirgin gösterir üstelik nezle halindeyken yapılan değerlendirmeler sağlam olmaz. Short sports tadım notları benzeri ince bir çubuk ise kuru notayı daha kısa bırakır hızlı bir çekiş de narin notaları siler. Yoğunluk dilde düşük ama koku tarafında yüksek olabilir aynı şekilde ağır bir yemekten sonra duyarlılık azalır. Bu iki izlenimi yan yana koymak öğretici olur; Bu iki notu ayrı yazmak yanılgıyı giderir. Yeni başlayan tadımcılar için ilk adımda burundan algılanan ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Zamanla damak kısmı da ayrıntı vermeye başlar. Değişik kokuları adlandırmayı denemek algıyı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan zayıf algılanır ayrıca yemek aralarında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Dolayısıyla her çubuktan önce oda sıcaklığında bir yudum su almak yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Wide churchills aroma profili gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su yeterlidir çünkü doymuş bir damak en güçlü notayı bile silik hissettirir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları gölgeler üstelik buzlu içecekler dili duyarsızlaştırır hem de tat hissini azaltır. Beşli ince puro paketi benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha temiz anlaşılır o nedenle hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı korur gerçekten yoğun şekerli içecekten hemen sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra tadım yapmak önerilmez. Kahve ve su haricinde sade çay de kullanılabilir; önemli olan içeceğin sade kalmasıdır. Ağız temizlendikten ardından iki üç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle girişilen tadım sıklıkla eksik kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo ölçüsünde yanış kısa sürdüğünden aroma değişimi daha az bir alanda yaşanır ayrıca başlangıç notu bu boylarda hızla kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ve son çekişler arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu sebeple küçük bir çubuk uzun bir puroya oranla daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve yoğunluğu gözlemeyi rahatlatır çünkü her çekişin ağırlığı daha büyüktür. 20 mini sigarillo nasıl içilir gibi mini ölçü de kakao tonunu çabucak ortaya koyup biter zira değişim dakikalar değil saniyeler içinde gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet denemek tek çubuktan daha sağlam izlenim sunar bu nedenle düzenli ve eşit aralıklı çekiş önerilir. Kutu aroması yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla yazmayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrı kaydetmek iyidir. Boy küçüldükçe aroma ayrıntısı azalır, ama güç algısı korunabilir. Bu yüzden küçük çubuk notlarını büyük boy kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak gerekir. Ayrı bir bölüm kullanmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir tadım yoğunluk konusunda kesin bir fikir vermez demek ki her deneme önceki denemenin üzerine inşa edilir. Ruh hali, ortam ile zaman algıyı etkiler bu düzen birkaç denemeden ardından belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir tadım defteri açmak işe yarar aksi takdirde benzer notalar defalarca baştan öğrenilir. Tadımda 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao tonu değişiyor mu görülür üstelik aynı çubuğa dönüp bakmak gelişimi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum zaman kaybına neden olur. Tarih, çubuk adı ile puan tabloya yazılmalı nitekim ilk notlar sonradan okunduğunda şaşırtıcı sapmalar gösterir. Puanlar birbirinden iki basamaktan fazla fark varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Defterde öz ifadeler uzun paragraflardan daha işlevseldir. Mesela orta bölüm belirgin sedir kokusu şeklinde bir not tatmin edici sayılır. İleride bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, dumanın ağızdaki ağırlığını anlatır; aroma gücü ise tatların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı doğrultuda ilerleme etmek zorunda olmaz. Bu iki kavram çoğu zaman birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu ikisini ayrı düşünmek nihayetinde daha dürüst bir yorum doğurur. El principe tadım notları benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir notasını net taşıyabilir örneğin sert bir içim zayıf bir tatla birleşebilir. La cabaña neye benzer gibi dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem tonunu yüksek tutar kaldı ki ağır bir içim aromasız da kalabilir. Demek ki hafif içimli bir puro güçlü aroma sunabilir aksi hâl de geçerlidir. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak işe yarar bu nedenle tek kelimeyle güçlü demek yerine ayrı ayrı değerlendirmek iyidir. Dolgunluğa bakıp aroma gücünü hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk arasında aroma farkı bulmak ince bir beceridir. Bu becerinin ilerlemesi sabır ile düzenli not tutmayı gerektirir. Sonuçta en iyi ölçüt kendi tercihiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, yoğunluk izlenimini en az tütün kadar etkiler demek ki en iyi tadım şartları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir havada çubuk hızlı yanar böylece keskin notalar öne geçer bu nedenle oda şartlarını de kayda eklemek yararlıdır. Aşırı nemli ortamda de duman ağırlaşır ve aroma bastırılır sıcaklık de tütünün ısınma hassasiyetini etkileyen ayrı bir etkendir. Tadımda la prado benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu nemi dikkate almak yararlıdır yoksa farklı günlerde çıkan puan farkı çubuktan sanılabilir. Tadımda magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse fark daha doğru görülür tadım anı planlarken bunu unutmayın. Temiz hava odadaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku de algıyı şaşırtır hâlbuki asıl etken sıklıkla ortamdaki nem veya koku çıkar. Tadımı her seferinde benzer koşullarda yapmak en güvenilir yöntemdir. Kapalı bir odada koku birikirse ikinci çubuğun aroması hatalı okunabilir. Kapı açıklığı bırakmak çoğu zaman yeterlidir. Rüzgar fazla sertse kül yapısı bozulur.